Banner

The Terminator

8.0
Peter De Backer - 01 juni 2009




Listen, and understand. That terminator is out there. It can't be bargained with. It can't be reasoned with. It doesn't feel pity, or remorse, or fear. And it absolutely will not stop, ever, until you are dead. (Kyle Reese)

Het is moeilijk te geloven, maar er was ooit een tijd waarin zelfverklaarde koning van de wereld James Cameron keihard moest knokken om zijn carrière van de grond te krijgen. Geen budgetten waar je een dozijn derdewereldlanden mee kon voeden, geen diep onder de zeespiegel ontwikkelde state of the art-technologieën en enkel crapfestijn 'Piranha II: The Spawning' als bewijs dat hij wel degelijk een regisseur was. Het ego had nog geen macht en de visionair had nog geen zakgeld om duur speelgoed te kopen. Maar dat hield de man die zijn technische vernuftigheid leerde tussen bordkartonnen sets van Roger Corman natuurlijk niet tegen om door te breken met 'The Terrminator', een lowbudget sf-actiethriller waarin een niet onbekende Oostenrijkse bodybuilder de show stal met weinig meer dan een zonnebril, een broskop en één onverwoestbare oneliner.

2029 (jaja, die onheilspellende toekomst nadert met rasse schreden), de wereld werd verwoest door een nucleaire oorlog en tussen het post-apocalyptische puin vechten de laatste rebellerende mensen tegen de overheersende machines en hun superieure technologie. Bastards! Om de mensheid voorgoed uit te roeien sturen de machines een terminator (Schwarzenegger) naar het verleden (Los Angeles in de foute jaren tachtig) om Sarah Connor (Linda Hamilton), de moeder van toekomstige verzetsleider John Connor, te vermoorden. Gelukkig kan ze rekenen op de steun van Kyle Reese (Michael Biehn), een soldaat die ook naar het verleden is teruggereisd om haar te beschermen tegen de meedogenloze moordmachine.

'The Terminator' vertrekt vanuit een compleet van de pot gerukte premisse, maar eigenlijk is het ook een briljant staaltje high concept dat dankzij het vakmanschap van Cameron en een zeer gewillige suspension of disbelief ook verrassend overtuigend aan het scherm blijft kleven. De sequels zouden langer blijven hangen bij de gevaren van technologie, de onvermijdelijke lotsbestemming van de Connors en de fronsinducerende tijdsparadoxen die steeds minder steek hielden, maar bij de eerste 'Terminator' was Cameron nog lang niet zo zelfbewust bezig met de mythologie van wat een lucratieve franchise zou worden. Neen, 'The Terminator' is bovenal een dodelijk efficiënte actiethriller die door een verschroeiend hoog tempo, brutale actie en meeslepende vertelstructuur de kijker van de eerste minuut tot de laatste minuut meesleurt in een uitputtende adrenalinerit. Vintage Cameron dus.

Voor de producers moest 'The Terminator' niks meer zijn dan een goedkoop en groezelig B-filmpje om op het actierek in de videotheek te pronken, maar Camerons doorbraakfilm werd niet alleen een onverwacht succesje, maar ook één van de belangrijkste genrefilms uit de jaren tachtig. Eindeloos geïmiteerd ('Universal Soldier' iemand?), maar zelden geëvenaard ('The Matrix' gaf een coole virtual reality-draai aan het gegeven). Verrassend, want zo origineel was Cameron nu ook niet toen hij zijn 'Terminator'-idee uit een koortsdroom zweette. Michael Crichtons 'Westworld' was duidelijk een grote invloed en ook sf-auteur Harlan Ellison liet van zich horen omdat hij vond dat Camerons killer cyborg net iets te veel gemeen hadden met zijn Twilight Zone-afleveringen. Maar dankzij een potente regie, een apocalyptisch doemsfeertje (de paranoia van de Koude Oorlog hangt in de zwoele LA-lucht) en het talent om de 'onnozelheid' visueel aantrekkelijk te verpakken en te verkopen als stimulerend entertainment is 'The Terminator' toch maar lekker uitgegroeid tot een schoolvoorbeeld en klassiekr binnen het genre.

James Cameron mag zich dan wel geweldig in zijn sas voelen tussen gigantische sets (liefs onder het water, zo lijkt) en peperdure special effects, maar met 'The Terminator' moest hij veel inventiever uit de hoek komen met een minibudget. Suggestief camerawerk, clevere montages (de overgang naar een tank die over schedels kraakt is geweldig) en een strak gestileerde nachtfotografie die de nachtmerrie van deze 'tech noir' alleen maar drukkender maakt. De eindeloze valse climaxen waren al aanwezig (Terminators zijn bijzonder moeilijk te terminaten moet je weten), maar toch wordt een nooit aflatende suspense tussen de voor Camerons doen spaarzame actiescènes gehangen. Daarbovenop vliegt de film aan een rotvaart voorbij (Michael Biehn moet de plot uitleggen tijdens een auto-achtervolging) waardoor de film niet alleen een ongelooflijke energie, maar ook een aarsnijpende intensiteit meekrijgt. In tegenstelling tot 'T2' is 'The Terminator' dan ook een veel strakkere film die volledig gedomineerd wordt door opbouwende spanning (de scène in de foute discotheek!) en belonend spektakel (de finale in de fabriek is een klassieker). Voeg daar dan nog de instant-herkenbare metalen synthsoundtrack van Brad Fiedel en de ondertussen knullige, maar nog steeds charmante stop-motion-animatie van Stan Winston aan toe en je krijgt misschien wel de meest invloedrijke B-film van de jaren tachtig sinds George Millers 'Mad Max: The Road Warrior'.

Maar de grootste troef blijft natuurlijk Arnold Schwarzenegger zelf. Met zijn imposante vleesmassa perfect gecast als de emotieloze moordmachine die absoluut niet mag acteren en met moeite twintig woorden uit zijn Oostenrijkse bek moet plooien. En als hij dan toch iets machinaals debiteert, wordt het de meest populaire oneliner sinds Connery zich voorstelde als James Bond. Go figure. De actiefiguurtjes zouden pas komen met de release van 'T2', maar eigenlijk is Ah-nold hier stukken indrukwekkender en vooral veel creepier (zie hem zijn oog uitlepelen, brrrr) dan in zijn rol als 'brave' terminator in deel twee en drie. Daarnaast krijgen we ook een goeie Linda Hamilton (voordat ze tot manwijf werd omgebouwd voor de sequel) als slachtoffer en een nog betere Michael Biehn in wellicht zijn beste rol uit zijn B-filmcarrière.

Vijfentwintig na zijn onverwoestbare intrede komt de iconische cultklassieker 'The Terminator' natuurlijk wat gedateerd over - en dan hebben we het eerder over het Thundercats-kapsel van Linda Hamilton dan over de gewéldige animatronics van Stan Winston - maar toch blijft het stevige en vooral retespannende B-pulp waarin Cameron voor de eerste en ook laatste keer genoodzaakt was om more met less te verwezenlijken. Trendsettend voor het moderne actiegenre en essentieel voor de lancering van de carrière van de huidige gouverneur van Californië.

E-mailadres Afdrukken
 
The Terminator
VS / 1984
Regie: James Cameron
Scenario: Gale Anne Hurd en James Cameron
Met: Arnold Schwarzenegger; Linda Hamilton; Michael Biehn; Lance Henriksen
Duur: 109 min.



Advertentie
Banner
Advertentie

TEST