Banner

The Thief of Bagdad

7.0
Dennis Van Dessel - 08 maart 2010




Het schijnt dat er niets zo snel veroudert als humor, maar toch zijn de grote Hollywoodsterren die we ons herinneren uit de jaren twintig, hoofdzakelijk komieken. Charlie Chaplin, Buster Keaton, Laurel and Hardy... Dit zijn de figuren uit de vroege jaren van de cinema die we allemaal kennen (of we nu hun films hebben gezien of niet), terwijl mensen als Douglas Fairbanks veel meer verloren zijn gegaan in de voegen van de tijd. Fairbanks was nochtans de grootste filmster van die periode, een atletische actiester die zijn parelwitte glimlach en gespierde torso tentoonstelde in immens succesvolle avonturenfilms zoals 'Robin Hood' en deze 'Thief of Bagdad'. Zoals het cliché zegt: mannen wilden hem zijn en vrouwen wilden hem gewoon. Hij had blijkbaar geen vijanden, behalve de tijd - hij stierf op zijn 56ste aan een hartaanval en zijn films werden daarna vergeten door iedereen behalve een paar historici en hardcore filmfans. 'The Thief of Bagdad' wordt algemeen beschouwd als zijn meesterwerk, de ultieme Fairbanks-film.

Het verhaaltje is simpel. Fairbanks zelf speelt een sympathieke dief in de "magische stad" Bagdad (yup, dit is lang voor de dagen van Saddam Hoessein), die te weten komt dat de prinses van de stad (Julanne Johnston) op zoek is naar een man. Prinsen uit alle hoeken van de wereld dingen naar haar hand, en de dief besluit om zich ook voor te doen als een huwelijkskandidaat, om zo het paleis binnen te dringen. Aanvankelijk wil hij er enkel de boel leegroven, maar al gauw wordt hij echt verliefd op de prinses. Hij moet het opnemen tegen de gemene prins van Mongolië (Sojin), die het hele huwelijk enkel ziet als een gelegenheid om de macht over Bagdad te grijpen.

Erg diepzinnig is dat allemaal niet. De moraal van het verhaal wordt in de eerste en laatste scène letterlijk uitgespeld - happiness must be earned, wat de dief doet door zijn moed te bewijzen en de prinses te redden uit de klauwen van de Mongoolse prins - en tijdens de rest van de film krijgen we een eenvoudig sprookje, met simplistische noties van goed en kwaad. (Hoewel 'The Thief of Bagdad' wel een overduidelijke invloed uitoefende op de makers van de Disney-tekenfilm 'Aladdin', die veel van dezelfde plotelementen bevatte.) Fairbanks is de stoere held, één en al stralende glimlach en rollende borstspieren, die continu wild met zijn armen zwaait om zijn nobele inborst toch maar zo dik mogelijk in de verf te zetten. Johnston is de passieve heldin, die beminnelijk met haar ogen knippert en voor de rest rustig afwacht tot Fairbanks haar komt redden. En Sojin tuurt onheilspellend de camera in, grijnst en staat gewoon in het algemeen macaber te wezen als slechterik. Zo ging dat nu eenmaal in die tijd: de personages zijn eerder archetypes dan individuen (ze krijgen trouwens ook geen eigennamen mee), die hun intenties aankondigen met elk gebaar en elke frons. Veel schakering komt daar niet bij kijken. Eén van de dingen die 'Aladdin' veel later zou overnemen van 'The Thief of Bagdad', was overigens de vrolijke onwetendheid tegenover eender welke vorm van oosterse cultuur. De personages zijn Arabische moslims, maar het verhaal is doordrongen van clichés uit Indië, en iedereen loopt natuurlijk rond met all-American idealen: wat de personages willen bereiken, is immers weinig meer of minder dan de persoonlijke vrijheid en financiële welvaart die de American dream uitmaken.

Maar goed, voor de inhoud hoef je het dan ook niet te doen. 'The Thief of Bagdad' is een spektakelfilm, die probeert te scoren bij het publiek met exact dezelfde dingen die de Roland Emmerichs en James Camerons van vandaag nog steeds aanwenden: grootse sets, indrukwekkende speciale effecten en knap in scène gezette actiesequensen. En in dat opzicht kun je zelfs nu nog zien waarom de prent destijds zo'n indruk maakte. De dief vecht tegen draken en rijdt op een gevleugeld paard, een heel leger verschijnt uit het niets, personages verplaatsen zich met een vliegend tapijt alsof dat de normaalste zaak ter wereld is, ze verstoppen zich onder een onzichtbaarheidsmantel (vele jaren voor 'Harry Potter') en ga zo maar door. Fairbanks (die ook schreef en produceerde) wilde hier uitpakken met een ongezien schouwspel, de 'Avatar' van zijn tijd. En dat lukte - geen wonder dat zijn publiek zich geen zorgen maakte over het gebrek aan nuance of subtiliteit in het verhaal en de vertolkingen.

'The Thief of Bagdad' is wellicht ook één van de eerste egoprojecten, op poten gezet door een acteur die zichzelf wilde verkopen. Fairbanks, een uit graniet gehouwen bonk van een kerel die ervoor gekend stond dat hij altijd zijn eigen stunts deed, krijgt hier meer dan twee uur lang de kans om zijn atletische vermogens en indrukwekkende fysiek in de kijker te zetten, en reken maar dat hij daarvan profiteert. In zekere zin is 'The Thief of Bagdad' een ode van Fairbanks aan zichzelf - niet alleen aan zijn fysieke capaciteiten, maar vooral ook aan zijn macht binnen de filmindustrie, om zo'n groots project opgestart te krijgen, tegen een budget dat toen één van de grootste was uit de geschiedenis van het medium.

Dat alles neemt niet weg dat de problemen met het scenario zich wel laten voelen. Het verhaaltje is nu eenmaal niet erg sterk, laat staan over een lengte van 139 minuten. Het eerste half uur wordt bijna uitsluitend besteed aan het introduceren van de personages en de setting, met enkele anekdotes waarin de dief zijn werk doet, de gelovigen in een moskee uitlacht enzovoort. Het is pas daarna dat de plot echt op gang komt, en die langzame aanpak zorgt ervoor dat de prent na een tijdje behoorlijk begint te slepen, hoeveel geweldige effectenshots er daarna ook nog passeren.

'The Thief of Bagdad' was en is nog steeds een indrukwekkende razzle-dazzle-film, een voorloper op de hedendaagse blockbuster. Fairbanks wilde niet, zoals zijn "serieuzere" tijdgenoten, de filmtaal heruitvinden. Hij wilde ze simpelweg aanwenden om de mensen iets te laten zien dat ze nog nooit gezien hadden, om ze een avontuur te laten beleven zonder gelijke. En dat is precies wat hij deed - meer dan 80 jaar later is dat avontuur haast onvermijdelijk sterk aangevreten door de tand des tijds, maar de revolutionaire speciale effecten en het feit dat dit wellicht de laatste Amerikaanse film was waarin de held een moslim is, maken dit toch verplicht kijkvoer.

E-mailadres Afdrukken
 
The Thief of Bagdad
USA / 1924
Regie: Raoul Walsh
Scenario: Achmed Abdullah; Douglas Fairbanks; James T. O'Donohoe; Lotta Woods
Met: Douglas Fairbanks; Julanne Johnston; Sojin; Charles Belcher
Duur: 139 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST