Banner

Luuk Gruwez

Krombeke retour / Deerlijk retour

Hildegart Maertens - 03 februari 2012

Luuk Gruwez is vooral gekend als dichter en, zoals dat gaat bij rasechte poëten, vertaalt zich dat ook naar het proza. Zijn bizar opgezet laatste autobiografisch boek illustreert dat eens te meer.

Het boek bestaat uit 2 afzonderlijk leesbare delen: Krombeke retour gaat over Gruwez’ voorouders aan vaderszijde en Deerlijk retour die langs moederszijde. Personages als opa Bing, Knor, Liesje en Totje zijn karakters die de lezer misschien al leerde kennen in eerdere romans van deze auteur. Sinds 2011 heeft hij trouwens, als ereburger van de gemeente Deerlijk, een wandelroute op zijn naam staan. Men passeert al wandelend langs vele mooie plaatsen, die steeds terugkeren in zijn romans, maar ook langs minder fraaie plekken. “In de voetsporen van Luuk Gruwez”, zoals het wandelpad heet, is 2,5 kilometer lang en start aan zijn ouderlijk huis. Wie de route op de voet volgt, gaat zelfs binnen in het huis van opa Knor en Liesje. De wandeling wordt bovendien geïllustreerd met citaten uit zijn werk. En voor wie zelf uit de steek afkomstig is, zijn veel typische zeden en gewoonten al te herkenbaar.

Gruwez zou geen dichter heten als zijn romans geen diepe introspectieve lagen zouden bevatten. Ook in Krombeke retour / Deerlijk retour, een tweeluik waarvan de achterflap van boek A de titelbladzijde van boek B blijkt te zijn, zijn er bespiegelingen opgenomen: de zoektocht naar een eigen identiteit, het graven in persoonlijke herinneringen, filosoferen over de onbeduidendheid van de mens, over het absurde van het leven, over aftakeling en dementie, maar tevens een loflied afsteken over de tederheid, ... Gruwez doet en durft het allemaal, wat opnieuw tot een unieke leeservaring leidt. Deze keer streefde de auteur tevens naar een literair verweven van leven en dood, en dat in zijn gebruikelijke eigengereide stijl: direct en onverbloemd, met tal van woordspelingen, licht en luchtig en tegelijk soms naadloos overschakelend op een grotere zwaarte.

In het gedeelte rondom Krombeke, waar zijn familie langs vaderszijde leefde (de Westhoek, Frans-Vlaanderen), focust Gruwez op een ongehuwd meisje dat ineens zwanger wordt en de stammoeder is van een groter familiaal gevolg. Onder meer opa Bing, die van de ene naar de volgende humoristische anekdote lijkt toe te leven, leidt hier tot enorm veel leesplezier. Gruwez lijkt soms zelfs de meer clowneske kant van Hugo Claus na te apen! In de meer melancholische stukken van Deerlijk retour, over Gruwez’ veel te jong gestorven moeder, duikt echter een meer volwassen schrijver op, iemand met zin voor verantwoordelijk, die bijvoorbeeld de plicht op zich neemt om zijn grootouders Knor en Liesje om de 2 weken een weekend te verzorgen. Oma Liesje ontpopt zich daarbij tot zijn afgod: steeds is ze als een moeder geweest voor hem, en nu, nu ze dementerend is, komen de verhoudingen uiteraard aan het wankelen. Haar man kreeg trouwens de bijnaam Knor, omwille van zijn norse, negatieve uitspraken. Wie niet tegen dat soort humor kan, zou zich wel eens kunnen ergeren bij het lezen van Gruwez’ laatste boek.

Wat Gruwez doet laat zich eigenlijk niet zo eenvoudig vatten. De beide boeken komen aan het eind zo ongeveer samen – ze lopen als het ware in elkaar over – en tegelijk ook niet: levens blijven nu eenmaal afzonderlijk bestaan en kunnen niet in elkaar opgaan, hoe graag de mens dat ook zou willen. Dit filosofisch boek, een geheel van dagboekfragmenten door de jaren heen verzameld, en tevens vol herhalingen uit eerdere boeken, is een plezier voor wie een eigengereid, eerlijk, liefdevol, triestig en levensecht, Vlaams portret wil.

E-mailadres Afdrukken
 
Luuk Gruwez
Uitgeverij Arbeiderspers / http://www.arbeiderspers.nl
www.arbeiderspers.nl


Uit ons archief
Banner

TEST