Banner

Shaun Bythell

Dagboek van een boekverkoper

8.0
Ronald Hermans - 30 maart 2018

Hoe kan een tweedehands boekenwinkel anno 2018 nog rendabel zijn? Shaun Bythell, eigenaar van The Bookshop, heeft daar goed over nagedacht en weet een indrukwekkend arsenaal van activiteiten uit zijn mouw te schudden. Zijn laatste verdienste onder de vorm van Dagboek van een boekverkoper is er één van. Bythell werpt zich in de strijd voor het fysieke boek in een tijd waar sommige belangengroepen deze het liefst zouden zien verdwijnen. Dat hij dit doet is een goede zaak, zowel voor zichzelf als voor het medium.

Op zijn 18de loopt Bythell langs de plaatselijke boekenwinkel. Al grappend zegt hij tegen een vriend dat de winkel waarschijnlijk binnen het jaar dicht zal zijn. Het leven kan soms vreemd lopen, want twee decennia later koopt hij dezelfde boekenwinkel. The Bookshop bevindt zich in Wigtown, een landelijke regio in Zuidwest-Schotland. Het dorp is officieel uitgeroepen tot boekenstad van Schotland. Op zich is dat niets nieuws. Zo heb je Hay-on-Wye in Wales en Redu in België, die een gelijkaardige rol vervullen. Het dorp telt een twaalftal boekenwinkels, zowel nieuw als tweedehands, en heeft jaarlijks een groot literair festival.

Dagboek van een boekverkoper is opgebouwd als een dagboek. Een beetje vreemd is waarom het boek begint en eindigt in februari. Wilde Bythell breken met een trend door de datum niet in januari te laten beginnen? Elke dag kan je zien hoeveel online orders de winkel binnenkrijgt, hoeveel van die orders hij kan terugvinden, het aantal klanten en het kasoverschot. Zo druk en bruisend in de zomer, zo leeg en armzalig is de winkel in de winter. Hetzelfde geldt voor de inkomsten. Uitgever Profile Books heeft voor de promotie een heel assortiment van gadgets in het leven geroepen. Dat gebeurt regelmatig ook met andere boeken, maar het geeft een zeker gewicht als je ziet hoe de uitgever achter het boek staat.

De structuur van het boek wordt na verloop van tijd zijn zwakte. De doorsnee lezer zal niet altijd de dagboekvorm tot het einde toe kunnen smaken. Het concept is goed maar herhaalt zich telkens. Boeken over boeken is een niche binnen de literatuur waar meestal de diehard bibliofiel zich thuis voelt. Menig boekfanaat is Bythell hier de laatste jaren al vooraf gegaan. Weird Things Customers Say in Bookshops (2012) van Jen Campbell en Winkelanekdotes. Herinneringen aan antiquariaat Joyce Royce (2016) van Hugo Boelaert zijn enkele voorbeelden.

De auteur is het soort man dat geen energie verspilt aan zaken waar hij toch niets aan kan veranderen. De reden hiervoor zijn de bezoekers van zijn winkel. De klanten, waar hij een haat-liefdeverhouding mee heeft, zijn dikwijls een attractie op zich.

“Rond een uur of 10 vraagt een klant mij waar de kinderboeken zich bevinden. Ik wijs ze in de goede richting en zeg ‘door die deur daar’. De klant draait zich 180 graden van waar ik net gewezen heb en wijst met haar vinger naar de voordeur waar ze enkele seconden geleden door is binnengekomen. Bevestigend vraagt ze ‘Gewoon die deur daar?” “Een klant kwam naar de kassa met de vraag ‘Ik heb gezocht onder de W-afdeling van de fictie en ik kan nergens iets vinden van Rider Haggard?’Ik heb ze dan maar aangeraden om eens bij de H te gaan zoeken…”

Bythell is geïnteresseerd (of geërgerd) in dit soort gedrag en gebruikt deze voorvallen om er zijn Twitter- en Facebookaccount mee te vullen. Zodoende geeft hij buitenstaanders een kijk in de dagelijkse gang van zaken en promoot hij tegelijkertijd zijn winkel. Vooral dat laatste is iets waar hij goed in is. Daarbij schuwt hij het gebruik van entertainment niet. Zo prijkt er aan zijn muur een groot plakkaat met een kapotte E-reader en daaronder de tekst “Amazon Kindle, shot by Shaun Bythelll 22nd august 2011 near Newton Steward”. Maar ere wie ere toekomt, het boek is goed geschreven en leest vlot weg. Zijn vlotte schrijfstijl, de anekdotes en de humor maken het geheel interessant. Het boek is verweven met de betere boeksuggesties, iets wat de lezer zeker zal weten te appreciëren. Deze suggesties ga je vanzelf opzoeken en zo blijf je er een tijdje mee bezig.

Een vergelijking met de Engelse televisieserie Black Books is snel gemaakt. Het is duidelijk waar Bythell zijn mosterd vandaan heeft gehaald en hij geeft dat ook eerlijk toe in het boek. Excentrieke bezoekers maar ook een excentrieke eigenaar. Hoe luidt dat oude spreekwoord ook alweer? Soort zoekt soort?

E-mailadres Afdrukken