Banner

Eddy Terstall

Ik loop of ik vlieg

John Cossement - 10 december 2010

Euthanasie, de hedendaagse seksuele en politieke mores, het homohuwelijk, vrijzinnigheid of het liberale drugsbeleid, u zou een aantal geliefkoosde thema’s van Eddy Terstall eigenlijk al moeten kennen van meesterlijke films als Simon of Vox Populi. Nu heeft de Amsterdamse filmmaker uit nijpende geldnood een fraaie autobiografische verhalenbundel vol geinigheid, vertedering en weldoordachte bespiegelingen neergepend.

Filmregisseur in Nederland, het is dus blijkbaar geen verhaal van kruiwagens vol geld, schaamteloze praal in gouden paleizen, snelle bolides en hemelbedden vol in-amandelolie-gedrenkte blanke slavinnen die de rijke stinkerd in kwestie met palmbladeren koelte toewuiven.

De ene keer beperkt de actieradius van Terstall zich tot de gezapigheid van zijn stamkroeg in de Amsterdamse Jordaan, een andere keer is hij als rechtgeaard wereldburger in zijn element en staat hij met een naaktmodel op een smeltende ijsschots in Groenland of neemt hij deel aan Obama’s kiescampagne in New Hampshire en schudt de latere president een handje.

Ik loop of ik vlieg is een verhalenbundel zonder bitsheid of onversneden wrok: op die manier behandelt de atheïstische Terstall ook het gesprek dat hij had met de gelovige CDA-er Ernst Hirsch Ballin over de afschaffing van het artikel ‘godslastering’ in de Nederlandse grondwet. Vermakelijk en ontroerend tegelijk is de pijn bij een relatiebreuk en de prangende vraag of hij nu een ex of enkel maar -- er is een nuance -- een ex-minnaar was. Ook hier geen spoor van rancune of doorgeslagen navelstaarderij.

Ook het politieke bedrijf is een van Terstalls stokpaardjes. De krampachtige houding van de Nederlandse sociaal-democratische PvdA tegenover de islam is hem een doorn in het oog, ook al omdat hij als geen ander beseft dat kritiek op de islamitische ideologie geen uitstaans met racisme heeft. Zo sprong hij in de bres voor Ehsan Jami, oprichter van het voormalige ‘Centraal Comité voor Ex-moslims’, die door de partij de mond werd gesnoerd. Terstall zelf is, weliswaar als lid van de PvdA, een Fremdkörper binnen en een koele minnaar van de partij en werd al eens als nestbevuiler aangekeken. Het sterke stuk “Pinocchio is links” ligt in de lijn van het dubbelpamflet Hitler in de polder & Vrij van God van Joost Zwagerman. Daarin beschouwt de oer-Amsterdammer politieke correctheid als een soort aflaat en postchristelijk mea culpa en neemt hij het cultuurrelativisme en de denkluiheid van links op de korrel:“Wanneer ze verzuipen in inconsequenties onder druk van feitelijkheden, beginnen ze meestal als paniekerige kippen wat verontwaardigde algemeenheden door je heen te kakelen.” Leest u mee, Kristien Hemmerechts?

Het ritme van de verhalen zit bijzonder lekker en de thematiek is verscheiden: zo schrijft de Jordanees heel pakkend, maar zonder in tranentrekkerij te vervallen, over een door kanker gevelde vriendin en zelf streed hij deze zomer nog, in tijden van Oranjegekte rond het WK Voetbal, tegen huidkanker in het gezicht. Hij doet meeslepend kond hiervan in het verhaal “Under The Volcano”: gevreesd kon worden voor een amputatie van zijn neus, zodat de nachtmerrie van een gedrochtelijke Michael Jackson-kokkerd niet ondenkbeeldig was. Zelfs hardcore voetbalhaters kunnen hun hart ophalen aan “Mijn laatste penalty”, een met de nodige suspense geschreven verhaal. Terstall is een achterneef van Johan Cruijff en hij is naar eigen zeggen -- naast penaltyspecialist -- ook nog perfect op de hoogte van walvissen en vliegtickets.

De auteur schuwt de zelfspot en -kritiek (bv. over de kwaliteit van zijn films) niet maar is ook niet vals bescheiden over zijn successen. Terstall draagt zijn clan, zijn acteurs en actrices, zijn (ex-)geliefden en huisdieren een bijzonder warm hart toe. Zijn relaas is goudeerlijk en vaak hilarisch: hij weet zijn grappen perfect te timen, is afgemeten schertsend en ernstig en zijn scherpe en nuchtere observaties zijn voortreffelijk. Het klinkt misschien melig, maar Ik loop of ik vlieg is een hartverwarmend en blijmoedig boek. Aan het woord is een boeiend man die zijn kleinmenselijke kantjes niet onder de mat veegt. Kortom, een mens waarmee u onverwijld bevriend zou kunnen geraken.

Doorheen het boek zit een ode aan de persoonlijke vrijheid geweven: Eddy Terstall is een man die voor de laatste morzel van dit kostbare goedje zou strijden. Moge de debutant-schrijver als de bliksem opnieuw achter de schrijftafel postvatten.

E-mailadres Afdrukken