Banner

Post-punk in België anno 2017

Al lang niet meer voor zwartjassen

Lennert Hoedaert - 24 mei 2017

Whispering Sons won vorig jaar Humo’s Rock Rally en rijgt sindsdien de buitenlandse shows aan elkaar. Het Brusselse Weyrd Son Records viert dit weekend zijn vierjarig bestaan met een groot feest in de Beursschouwburg en de release van het debuut van Animal Youth, dat overigens ook de affiche van Dour siert. Dat is (al lang) geen toeval meer.

Precies 37 jaar na de dood van Ian Curtis schrijven we dit artikel. Het lijkt erop dat het genre voorgoed uit zijn niche aan het treden is. En vooral de nieuwere bands lijken daarvoor verantwoordelijk. Als symbolisch moment is er misschien wel de overwinning van het piepjonge Whispering Sons in Humo’s Rock Rally, maar er is meer. De beweging is zelfs al enkele jaren bezig.

Partisan, een band met leden uit de hardcore -en metalscene (Rise and Fall, Oathbreaker en Maudlin) kreeg vorig jaar een release op Hypertension Records. Dat debuut-ep’tje werd een heerlijke flashback met het beste gitaarwerk uit de donkere jaren tachtig.
Aan de andere kant van het postpunkspectrum zit het extremere Onmens, dat al twee platen (verschenen in 2015 en 2016) en een hele reeks (inter)nationale optredens (tot in de Balkan toe) op zijn conto heeft. De muziek van Bert Minnaert en Kasper Van Esbroeck neigt meer naar een vettige cocktail van new beat, noise en industrial, maar haalde eveneens postpunk en aanverwante genres uit hun stoffige hoekje.

En ook dit jaar verschenen en verschijnen nog hoogst interessante releases.
Uit Gent en Aalst heb je het in 2013 ontstane The Mary Hart Attack dat eind april met The Falling Sun een puike meer shoegaze-achtige variant uitbracht. Ook deze ijzersterke band mag gehoord worden en kan mensen van buitenaf aanspreken. Eveneens knipogend naar The Jesus And Mary Chain, A Place To Bury Strangers en co: het bruisende Brusselse trio Animal Youth. Een nummer als “To Burn Is The Next Big Thing” bewees al eerder dat deze band veel in zijn mars heeft. En wat we van debuut Animal al gehoord hebben, laat het beste verhopen. De postpunk van deze band ontstaan uit Siamese Queens is een meer noisy variant, maar tevens van een zeer hoog niveau.

Dimitri Cauveren volgt als uitbater van Wool-E Shop in Gent postpunk, new wave en alles daarrond van dichtbij: “Ik zie vandaag vooral een overgang van elektronische wave naar meer op postpunk en gitaarwave gerichte bands. Geen idee of dat een gevolg is van het succes van Whispering Sons, maar bands als The Mary Hart Attack en ook Charnier krijgen nu wel wat meer aandacht.”

Is er dan echt iets aan het bewegen in België? Kobe Lijnen, gitarist van Whispering Sons, is mijn gids. “Ik denk niet dat er al een revival aan de gang is ons land, daarvoor zijn we misschien nog met te weinig, maar de opkomst van jongere bands is vast en zeker een reactie op het boomende genre aan de westkust van de VS enerzijds en Berlijn anderzijds. Ik bedoel dan vooral bands van Dais Records en Felte zoals Drab Majesty, Soft Kill, en vroeger ook The Soft Moon, maar Luis Vasquez (frontman van The Soft Moon, oorspronkelijk uit Oakland, nvdr) woont nu in Berlijn.”

En inderdaad: The Soft Moon speelde in 2015 voor een vol huis op Les Nuits Botanique en zijn laatste album stak opvallend in de Fnac-rekken, om maar iets te zeggen. In die zin mag misschien ook het succes van A Place To Bury Strangers (uit New York) en Savages uit Londen genoemd worden.

Snowy Red

Terug naar België: het woord “scene” wil Lijnen zeker niet in de mond nemen. Zelfs voor Brussel houdt hij het liever bij een kleine kring van bands. Maar toch is er iets zichtbaars aanwezig voor de buitenstaanders. “Weyrd Son Records is daarin een bepalende factor. Oprichter Michael Thiel heeft groepen als Animal Youth, Charnier en ook Whispering Sons rond zich verzameld.”

Misschien is de aanleiding van dit artikel al een deel van de verklaring; Weyrd Son werd in december 2012 opgericht door de zoon van de veel te vroeg overleden Marcel “Micky Mike” Thiel van Snowy Red. Jawel, het legendarische Snowy Red. Van een symbolische start gesproken. De eerste plaat op het label was echter meer dan een eerbetoon aan Snowy Red; het werd een samenvatting van de beste internationale minimal wave van het moment.

“Michael organiseert veel shows met zowel Belgische als buitenlandse dingen, zo zijn wij ook met hem in contact gekomen. Hij vertelde me ook dat hij de laatste tijd meer postpunk doet in plaats van de elektronische varianten.” En zo zijn we terug bij de evolutie die ook de uitbater van de Wool-E Shop ziet: het jonge geweld brengt het genre terug naar zijn roots; ver weg van de elektronische uitwasemen.
Alhoewel. Lees gerust voort.

Maar die eerste release van Animal Youth is niet de eerste gitaargerichte release. Charnier gaat vanwege de grote vraag een tweede persing van hun ep op vinyl uitbrengen via Weyrd Son Records. Het is een heruitgave van de cassette op Wool-E Tapes, maar het zegt veel over het belang van het label voor het uitdijende genre. Daarnaast werden door Thiel ook releases van Soft Kill en de singles van Whispering Sons en Drab Majesty uitgebracht. Niet toevallig namen die hierboven ook al terugkwamen én ook op het feest in de Beursschouwburg geprogrammeerd staan.

Nooit weggeweest

Dat de revival van postpunk vooral een wereldwijd fenomeen is, daar is iedereen het over eens. David Defrenne, zanger van Public Psyche (het vroegere Rape Blossoms), heeft daar nog een andere, interessante kijk op. Volgens hem is het genre zelfs nooit weggeweest. Een niet te onderschatten nuance.
Ook Cauveren denkt daar zo over. “Je hebt heel wat oudere bands zoals de Brassers die nooit echt gestopt zijn. Struggler heeft 35 jaar na de eerste een nieuwe plaat uit, en Dole is nu heropgericht onder een andere naam.” En dit jaar komt Red Zebra zelfs terug bij elkaar voor het W-Festival in augustus.

“De Belgische cold wave en postpunk hebben doorheen enkele generaties in eigen land én internationaal een grote rol gespeeld. Misschien nog meer vroeger dan nu. Nu komen nieuwe bands op, maar je hebt een publiek dat altijd ergens trouw gebleven is aan het genre. Nu is de aandacht ook weer wat groter dan pakweg vijftien jaar terug omdat je als band geen al te grote budgetten hoeft te hebben om iets kwalitatief af te leveren en toch een zeker publiek kan bereiken buiten de traditionele media om. Ik geloof ook dat vele fans echt op zoek zijn naar die kleinere bands die iets persoonlijks en DIY willen afleveren.”

Ook Cedric Goetgebuer, frontman van Partisan, denkt daar zo over. Misschien is er in Brussel wel sprake van een scene, maar zoals bij hardcore zal het nooit zo’n hechte community zijn, denkt hij. “Ik heb de indruk dat het bij postpunk minder coherent is en uit verschillende hoeken komt.”

We zouden onze gesprekspartners geen ongelijk geven. Zo is het naar new wave en elektronica knipogende Der Klinke (opgericht in 2009) uit Oostende ook vermeldenswaardig. Dat we hen op Radio 1 (!) ontdekt hebben, zegt ook iets over de kwaliteit.
Naast Public Psyche en Partisan komen we in Gent ook MAZE en Crowd of Chairs tegen. En verder zijn er ook Blackup, met leden van Crites en Fifty Foot Combo, en het jongere Strangeways. Allemaal hebben ze een verbinding met meer furieuze postpunk, maar toch gaat hun muziek alle richtingen uit: van kraut over garage tot noiserock.

“Ook Vaal, een nieuw project met leden van Maze en Movoco, lijkt mij iets om naar uit te kijken. Vanuit diezelfde DIY-spirit brengen ze iets meer elektronisch, en in het Nederlands dan nog”, gaat Defrenne verder. Nog een variant erbij dus.

Ook festivals verjongen

In het buitenland beginnen festivalorganisatoren te begrijpen dat het genre zo veel richtingen kan uitgaan. “Op Wave Gotik Treffen, het grootste festival ter wereld voor de donkere scene, in Leipzig dit jaar staan veel meer postpunkgroepen in vergelijking met de vorige jaren”, stelt Lijnen vast. “Normaal is dat een festival voor vooral gothic en dark-wavemuziek”, legt Lijnen nog uit.
Zullen daarom de zwartjassen volledig verdwijnen? We denken van niet. Maar er is in ieder geval ook al een kentering aan het komen. En ook dat festival zal meer en meer een evenwicht tussen nostalgische en hedendaagse acts moeten zoeken.

Even naar de noorderburen, en meer bepaald in Den Haag. Daar stonden dit jaar Jehnny Beth, Anna von Hausswolff, The Underground Youth en King Dude geprogrammeerd op de vierde editie van het Grauzone-festival, dat met de jaren uitgroeide tot een festival voor alle soorten undergroundgenres. Allemaal groepen die ver van de pure new wave staan. “Inderdaad, hun programmatie is ook wel interessant is. Ze beperken zich niet tot oudere groepen of de extreem donkere genres”, voegt Lijnen daar nog aan toe.

En hoe zit het bij ons? Aan de affiche van W-Festival is wel nog iets meer werk. Want met The Human League, Front 242 en Peter Hook als headliners lijkt het voorlopig niet meer dan een nostalgische trip.

Meer in de marge

En zo wordt postpunk meer en meer een containerbegrip zoals elk ondergrondse genre. Pieter-Jan De Coen van Kinky Star, eveneens een kenner van de Belgische ondergrond: “Vandaag kan er precies veel meer gedaan worden binnen de marge dan tien of vijf jaar geleden. Je hoeft dus niet langer indie, pop of rock te spelen om een publiek aan te spreken. Vandaag lijken er veel meer mogelijkheden te bestaan voor hoekige bands in de marge. Die kleine heropleving van postpunk bij ons maakt dus deel uit van een grotere beweging.”

Vandaag zijn er in België oneindig veel hardere bands die hun goesting doen, maar toch het label noiserock opgeplakt krijgen. Postpunk lijkt ook voor jonge bands vandaag meer en meer een canvas om eindeloos op te variëren. Nog iets dat de andere eigenzinnige bands hebben met Whispering Sons, Onmens en co: ze spelen nooit halve shows. Ze creëren als het ware een eigen wereld.

“Dat meer en meer bands iets persoonlijk in hun muziek steken, is misschien eigen aan de tijd waarin we leven. Of dat nu postpunk is of niet”, zegt Defrenne daar nog over. En dat is misschien ook het geheim van Belgische undergroundmuziek tout court.

Weyrd Son viert op 26 en 27 mei feest in de Beursschouwburg. Op 1 juni speelt Animal Youth in Kinky Star in Gent. En op 15 juni is het de beurt aan Public Psyche. Plaats van afspraak: de Charlatan, eveneens in Gent. Op 11 juni is er Wool-E Day in PostX in Merelbeke.

E-mailadres Afdrukken