Banner

Mauro Pawlowski & Braaknoot Ensemble: 'Nacht en ontij'

4 oktober 2018, de Singel

Matthieu Van Steenkiste - 05 oktober 2018

Knettergekke platen; Mauro Pawlowski vult er in Humo wekelijks een rubriekje mee. Niet gek dus dat het de eerstaanwezende Italiaanse Poolse Belg is die zich over Nacht en ontij van Boudewijn de Groot boog. Met het Braaknoot Ensemble in de rug bracht hij een eresaluut aan de meest bevreemdende plaat die in het Nederlandse taalgebied ooit het daglicht zag.

Het jaar was 1969, Boudewijn de Groot een ware kleinkunstheld die zin had in iets anders: zijn vierde album zou een 'luisterfilm' worden. Een woord zo hip als 'beatmis' of 'groovy' en zo werd ook de plaat: een testament van de uitzinnige vrijheidsdrang die de jaren zestig kenmerkte, in al zijn karikaturaliteit. Nacht en ontij was één lange trip vol muzikale experimenten en teksten die deden vermoeden dat er behoorlijk wat drugs gepasseerd zijn -- de Groot ontkent, zo noteren we plichtsbewust.

Met zijn vele geluidseffecten en orkestrale score was het voor de zanger destijds onmogelijk om de plaat naar de planken te brengen. Zelfs heden ten dagen bleek de onderneming te groots om het letterlijk te doen en dus blies hij de plannen maar af. Gek genoeg om het wél te proberen, maar dan op zijn manier: Mauro Pawlowski, die een stel top-muzikanten -- Jeroen Stevens! Elko Blijweert! Joris Caluwaerts! Annelies Van Dinter! -- bij elkaar floot tot het Braaknoot Ensemble en er ook in slaagde. Want de versie die het gezelschap brengt is niet letterlijk, maar ook niet erg afwijkend. Boudewijn de Groots werkstuk krijgt een getrouwe, zij het iets meer uitgesponnen uitvoering die het origineel recht doet. Zelfs het mompelend gepraat aan het begin wordt netjes gerecreëerd als toonzetting

"Meisjes wachten nachten op de god Sjalomon Ra / de draak bewaakt Ophelia, die in de laan der leguanen met jasmijn onder platanen / terugdenkt aan Antarctica. / Helion verkracht daarna voor mijn ogen Ariadne." Het zijn de eerste woorden die daarna meteen de toon zetten van opener "Babylon". Het besluit? "Zacht glazuur is Babylon". Dit is een koortsdroom, een visioen waar kop noch staart aan vast te knopen is. Videokunstenaar Jaak De Digitale countert met passende beelden boven de muzikanten.

Muzikaal is het een zachte binnenkomer. Nog even een 'liedje', met een Pawlowski die qua zang een érg overtuigende de Groot neerzet, vooraleer het pandemonium losbarst -- te weten: "Heksen-Sabbath Deel 1 & 2", het vijfentwintig minuten durende kernstuk van Nacht en ontij. Actrice Lore De Jonckheere neemt het parlando relaas voor haar rekening, rond haar wervelen de geluidseffecten, roept Pawlowski donder en bliksem op, en vervangen vier strijkers het volledige orkest van weleer.

Het is auditieve waanzin die alleen in de jaren zestig kon worden gemaakt. Tegelijk naïef en hilarisch karikaturaal, maar net zo goed inventief en vooruitstrevend. Zonder schroom verkent "Heksen-Sabbath" de mogelijkheden van compositie, hoever een songschrijver van het gebaande pad kan gaan. Antwoord? Ver. "Satan is hier" krijsen Van Dinter (die aldoor iets te hard overacteert), De Jonckheere en Pawlowski unisono op het hoogtepunt; het grote orgie evocerend, waarbij je je afvraagt hoe de muzikanten het destijds op band kregen zonder een bedje van slappe lach.

Het Braaknoot Ensemble weeft er de twee losse nummers tussen die bij verschijning als single aan de plaat werden toegevoegd. In "Wie kan me nog vertellen" mogen de gitaren oplaaien zoals ze dat enkel in de jaren zestig bij Boudewijn de Groot deden, "Aeneas nu" is een sfeervolle rêverie waarin een dromerige gitaar de hoofdrol krijgt. En alweer Pawlowski die akelig hard als de Nederlandse bard zelf klinkt.

Omdat een uur concert toch een minimum is en dat nog niet gehaald wordt, volgt nog wat extra. In een oud liedjescompendium vond Pawlowski de traditional "Het duivelspaard", zag een inhoudelijke link en dus is dat het bisnummer. Het is een gekke, wat bij de haren gesleurde toevoeging die misschien niet had gemoeten. Deze ode aan een erg fascinerend album was zo al sterk genoeg. Mocht u de vinylplaat van Nacht en ontij op een rommelmarkt vinden, geeft u ons een seintje? We zien nog een passend gat in onze collectie.

E-mailadres Afdrukken